Gracze, którzy przychodzą do nas pierwszy raz, często pytają, gdzie właściwie są. Odpowiedź brzmi: w XIX-wiecznym forcie pruskiej Twierdzy Poznań. Laser tag gramy w jego podziemiach, a latem także na terenie wokół. Zebraliśmy najważniejsze fakty z historii Fortu Va – od budowy w latach 80. XIX wieku, przez walki w lutym 1945 roku, po dzisiejsze czasy.
Twierdza Poznań w skrócie
W XIX wieku Prusacy zamienili Poznań w jedno z najsilniej ufortyfikowanych miast w Europie. Pierwszy etap budowy twierdzy to fortyfikacje wokół samego miasta, z Cytadelą na czele. Kiedy rozwój artylerii sprawił, że mury w centrum przestały wystarczać, od 1876 roku zaczęto budować wokół miasta pierścień fortów zewnętrznych. Składał się z fortów głównych i mniejszych fortów pośrednich, które je ze sobą łączyły. Do dziś przetrwało kilkanaście z nich, a cały zespół należy do najlepiej zachowanych dziewiętnastowiecznych twierdz w Europie.
Fort Va „Bonin” – budowa i układ
Fort Va powstał w latach 1887–1890 na terenie dzisiejszego Piątkowa. To fort pośredni (niem. Zwischenwerk), czyli mniejsze dzieło obronne ustawione między dwoma fortami głównymi – w tym przypadku między Fortem V a Fortem VI. Litera „a” w nazwie oznacza właśnie fort pośredni.
Jak każdy fort twierdzy, Va dostał swojego patrona. Prusacy nazwali go Bonin – na cześć generała Eduarda von Bonina, pruskiego ministra wojny.
Fort ma narys trapezu i otacza go sucha fosa. Bronią jej kaponiery – niewielkie budowle wysunięte w głąb fosy, z których można było ostrzeliwać każdego, kto do niej zszedł. Najważniejsze części fortu łączy podziemny korytarz (poterna) prowadzący pod fosą. Koszary ukryto pod wałem, przykryte warstwą ziemi chroniącą przed ostrzałem. Właśnie te ceglane podziemia są dziś areną naszych gier.
Od Bonina do Mierosławskiego
Po odzyskaniu niepodległości poznańskie forty przejęło Wojsko Polskie. W 1931 roku forty dostały polskich patronów – Fort Va nazwano imieniem generała Ludwika Mierosławskiego, dowódcy w powstaniu wielkopolskim 1848 roku. Nowe nazwy nie przyjęły się jednak powszechnie i w Poznaniu do dziś mówi się po prostu „Fort Va” albo „Fort Bonin”.
Luty 1945 – ostatni z trzech fortów
W wojnie obronnej 1939 roku fort nie odegrał większej roli. Walczył dopiero w 1945 roku, podczas bitwy o Poznań. W nocy z 13 na 14 lutego 1945 roku oddziały radzieckiego 246. pułku piechoty, wsparte baterią ciężkich haubic, zaatakowały Forty IVa, V i Va. Fort IVa padł po około dwóch godzinach, Fort V po około dziesięciu. Załoga Fortu Va broniła się najdłużej i skapitulowała jako ostatnia – po mniej więcej dwunastu godzinach walki. Ślady tamtych zniszczeń widać w forcie do dziś.
Fort Va dzisiaj
Fort jest wpisany do rejestru zabytków. Leży też w obszarze Natura 2000 „Fortyfikacje w Poznaniu” – część jego wnętrz to ważne zimowisko nietoperzy.
Fortem opiekuje się Stowarzyszenie Kernwerk, które od 2012 roku udostępnia go zwiedzającym. Przewodnicy w replikach pruskich mundurów pokazują m.in. koszary, kaponiery i długi korytarz pod fosą. Aktualne terminy zwiedzania znajdziesz na stronie stowarzyszenia. Fort można też zobaczyć podczas Dni Twierdzy Poznań, gdy otwierają się dziesiątki obiektów dawnej twierdzy.
Laser tag w forcie – od 2013 roku
Od 2013 roku działa tu arena laser tag – pierwszy stały obiekt tego typu w Poznaniu. Gramy w dwóch miejscach:
- Arena w podziemiach fortu – ceglane korytarze i pomieszczenia dawnych koszar, czynne przez cały rok, niezależnie od pogody.
- Poligon zewnętrzny na czapie fortu – od kwietnia do września, przy dobrej pogodzie, dla grup od 12 lat.
Po grze można przejść do sali kominkowej w podziemiach, a od kwietnia do września także na ognisko. Laser tag nie zostawia na murach żadnych śladów – nie ma kulek ani farby, a trafienia przenosi niewidzialna wiązka podczerwieni.
Zobacz, co możesz u nas zorganizować: urodziny dla dzieci, integracje firmowe, wieczór kawalerski lub panieński oraz wycieczki szkolne – przy tych ostatnich historia fortu to dobry dodatek do lekcji.
Gdzie jest Fort Va?
Fort Va leży na Piątkowie, przy ul. Lechickiej 59 w Poznaniu. Dojazd komunikacją miejską i zasady wjazdu autem opisujemy na stronie kontakt.
Najczęstsze pytania
Czy Fort Va i Fort Bonin to to samo miejsce?
Tak. „Bonin” to pruska nazwa fortu, nadana na cześć generała Eduarda von Bonina. W 1931 roku fort dostał patrona – generała Ludwika Mierosławskiego – ale w Poznaniu najczęściej mówi się po prostu „Fort Va”.
Czy przy okazji gry można zwiedzić fort?
Zwiedzanie prowadzi Stowarzyszenie Kernwerk, które opiekuje się fortem. Terminy warto sprawdzić u stowarzyszenia. Przy większej imprezie można zapytać nas o połączenie gry ze zwiedzaniem.
Jak jest w podziemiach?
Chłodno i stabilnie – latem około 18 stopni, w pozostałych porach roku 10–15 stopni. Na grę najlepiej ubrać się sportowo i wziąć bluzę.
